Vashington Eron atrofida harbiy salohiyatini kuchaytirmoqda. Ekspertlarning fikricha, bu yaqin orada amalga oshirilishi mumkin bo‘lgan harbiy amaliyotning belgisi bo‘lishi mumkin.
AQSH Eron qirg‘oqlari yaqinida o‘z harbiy ishtirokini jadal sur’atlar bilan oshirmoqda. Kuzatuvchilar bu harakatlarni Vashingtonning Tehronga qarshi yangi zarbalar berish rejasi sifatida baholamoqda. So‘nggi kunlarda Arab dengiziga yuborilgan yirik harbiy ob’ektlar orasida «USS Abraham Lincoln» atom aviatsiyasi kemasi (avianosets) ham bor.
2025-yil iyun voqealari va joriy vaziyat
AQSH o‘tgan yilning iyun oyida, 12 kunlik Eron-Isroil urushi paytida ham mintaqaga butun dunyodan harbiy kuchlarini to‘plagan edi. O‘shanda Vashington o‘z ittifoqchisi Isroilni qo‘llab-quvvatlab, Eronning uchta yirik yadroviy ob’ektiga kuchli aviatsiya zarbalarini bergan edi.
Bundan tashqari, o‘tgan yilning oxirida Karib dengizida harbiy kuchlarning to‘planishi Venesuela prezidenti Nikolas Maduroning 3-yanvarda asir olinishi bilan yakunlangan harbiy amaliyotdan darak bergan edi. Endilikda Erondagi ichki norozilik namoyishlari va ularning bostirilishi fonida AQSH yana «harbiy musht» tayyorlamoqda.
Donald Trampning ogohlantirishi
Eron ichidagi namoyishlar va 5000 dan ortiq odamning halok bo‘lishi haqidagi xabarlar AQSH Prezidenti Donald Trampning keskin bayonotlariga sabab bo‘ldi. U namoyishchilarga «yordam yo‘lda» ekanini aytib, agar Eron hukumati qatllarni amalga oshirsa, harbiy choralar ko‘rilishini ma’lum qildi.
Garchi o‘tgan haftada Tramp Eron hukumati qatllarni to‘xtatgani haqida aytib, ohangini biroz yumshatgan bo‘lsa-da, harbiy kuchlarning harakati davom etmoqda. «Biz u tomonga ulkan flot yubormoqdamiz, ehtimol uni ishlatishimizga hojat qolmas, lekin har ehtimolga qarshi u yerda bo‘ladi», — dedi Tramp. U, shuningdek, yangi hujum bo‘ladigan bo‘lsa, u iyun oyidagi yadroviy ob’ektlarga berilgan zarbalarni «bolalar o‘yini» (peanuts) qilib qo‘yishini ta’kidladi.
Mintaqaga qanday kuchlar kelgan?
AQSH Markaziy qo‘mondonligi (CENTCOM) quyidagi strategik ob’ektlar joylashtirilganini tasdiqladi:
-
USS Abraham Lincoln (CVN-72): Dunyodagi eng yirik harbiy kemalardan biri. U 7000 ga yaqin xodim va 65 ta qiruvchi samolyotni (jumladan, F/A-18E Super Hornet) tashiydi.
-
Eskort kemalari: «USS Frank E Petersen Jr», «USS Spruance» va «USS Michael Murphy» kabi esminetslar «Tomagavk» raketalari bilan qurollangan va havo hujumidan mudofaa tizimiga ega.
-
Havo kuchlari: AQSH Harbiy-havo kuchlari mintaqadagi 20 dan ortiq bazalarida «ko‘p kunlik shaylik» mashg‘ulotlarini boshladi.
2025-yilgi «Yarim tun bolg‘asi» (Midnight Hammer) operatsiyasi
Eslatib o‘tamiz, 2025-yil 22-iyun kechasi AQSH «Midnight Hammer» operatsiyasi doirasida Eronning Fordov, Natanz va Isfaxon shaharlaridagi yadroviy markazlariga zarba bergan edi. O‘shanda B-2 stels-bombardimonchi samolyotlari yer ostidagi bunkerlarni vayron qiluvchi 13 tonnalik maxsus bombalarni qo‘llagan.
Zarba berilishi ehtimoli qanchalik yuqori?
Tahlilchilarning fikri turlicha. Elli Geranmaye (Yevropa Tashqi aloqalar kengashi) fikricha, Tramp Eron xalqini himoya qilish bahonasida rejimni o‘zgartirish uchun hujum boshlashi mumkin. Biroq, bu mintaqadagi AQSH harbiylari uchun katta xavf tug‘diradi va neft yo‘llarining yopilishiga olib kelishi mumkin.
Ali Vaez (Xalqaro inqiroz guruhi) esa zarba berilishiga shubha bilan qaraydi. Uning so‘zlariga ko‘ra, namoyishlar allaqachon bostirib bo‘lingan va hozirgi vaqtda harbiy harakatlar mantiqsiz bo‘lib ko‘rinishi mumkin. Shunga qaramay, AQSHning bu qadar yirik kuch to‘plashi har qanday daqiqada voqealar rivoji urushga aylanib ketishi mumkinligidan dalolat beradi.
Sizda shikoyat, taklif yoki murojaat bormi? Bizga @demokratuz_aloqabot orqali murojaat qiling!
