Dunyo nigohi Abu-Dabiga qaratilgan. Bugun Birlashgan Arab Amirliklari poytaxtida Rossiya-Ukraina urushini tugatish yo‘lida tarixiy burilish bo‘lishi kutilayotgan “birinchi uch tomonlama” muzokaralar start olmoqda. To‘rt yildan beri davom etayotgan qonli to‘qnashuvlardan so‘ng, Kiyev, Moskva va Vashington rasmiylari ilk bor to‘g‘ridan-to‘g‘ri muloqot stoliga o‘tirmoqda.
Davosdan Abu-Dabigacha bo‘lgan yo‘l
Muzokaralar uchun zamin Shveysariyaning Davos shahrida, Jahon iqtisodiy forumi doirasida tayyorlandi. Payshanba kuni Ukraina Prezidenti Vladimir Zelenskiy va AQSH Prezidenti Donald Tramp o‘rtasidagi uchrashuv hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘ldi. Zelenskiyning so‘zlariga ko‘ra, tomonlar Ukraina uchun xavfsizlik kafolatlari va urushdan keyingi tiklanish rejasining so‘nggi tafsilotlarini kelishib olganlar.
Tramp uchrashuvdan so‘ng jurnalistlarga bergan intervyusida Rossiya yetakchisi Vladimir Putinga yuborgan asosiy xabari — “bu urush to‘xtashi kerak” ekanligini ta’kidladi.
Muzokaralar markazida: «So‘nggi bitta masala»
AQSHning maxsus vakili Stiv Uitkoffning bayonoti ko‘pchilikda umid uyg‘otdi. Uning ta’kidlashicha, muzokara jarayoni shunchalik ilgarilaganki, hozirda barcha kelishmovchiliklar faqat bitta asosiy masalaga borib taqalmoqda.
Garchi bu masalaning mazmuni rasman ochiqlanmagan bo‘lsa-da, ekspertlar gap quyidagi ikki mavzudan biri haqida ketayotganini taxmin qilishmoqda:
-
Hududiy maqom: Rossiya tomonidan egallab olingan yerlarning kelajakdagi taqdiri.
-
Strategik ob’ektlar: Xususan, hozirda Rossiya nazoratida bo‘lgan Zaporojye atom elektr stansiyasining boshqaruvi.
Abu-Dabi: Harbiy darajadagi muloqot
Abu-Dabidagi uchrashuvning o‘ziga xosligi shundaki, u nafaqat diplomatlar, balki harbiy ishchi guruhlar darajasida ham o‘tkaziladi. AQSH vakillari Stiv Uitkoff va Jared Kushner Moskvada Vladimir Putin bilan uchrashib, muzokaralarning “Rossiya shartlari”ni tinglagach, Abu-Dabiga uchib kelishdi. Rossiya delegatsiyasiga razvedka va harbiy soha rahbarlari boshchilik qilishi kutilmoqda, bu esa kelishuvning texnik va harbiy jihatlari (o‘t ochishni to‘xtatish chiziqlari, demilitarizatsiya zonalari) muhokama qilinishidan dalolat beradi.
Maydondagi vaziyat va diplomatiya qarama-qarshiligi
Diplomatik harakatlar jadallashgan bo‘lsa-da, frontdagi vaziyat hamon keskin. Shu kunlarda Rossiyaning yirik raketa hujumlari oqibatida Kiyevning katta qismi elektr va issiqlik quvvatidan uzilib qolgan.
NATO Bosh kotibi Mark Rutte tinchlik muzokaralarini olqishlagan holda, Ukrainani harbiy jihatdan qo‘llab-quvvatlashni to‘xtatmaslikka chaqirdi: «Tinchlik muzokaralari — ajoyib, lekin ular ertagayoq natija bermaydi. Biz diqqatimizni Ukrainaga yordam berishga qaratishimiz kerak».
Xulosa
Abu-Dabidagi ikki kunlik muzokaralar (juma va shanba) urushning yakunlanishi uchun «yo‘l xaritasi» bo‘lib xizmat qilishi mumkin. Agar tomonlar «so‘nggi masala» bo‘yicha murosaga kelsa, bu 21-asrning eng yirik mojarolaridan biriga nuqta qo‘yilishining boshlanishi bo‘ladi. Dunyo hamjamiyati hozircha ehtiyotkorona optimizm bilan voqealar rivojini kuzatmoqda.
Sizda shikoyat, taklif yoki murojaat bormi? Bizga @demokratuz_aloqabot orqali murojaat qiling!
