Eron yakshanba kunidan boshlab Hormuz bo‘g‘ozida ikki kunlik jangovar o‘q otish bilan kuzatiladigan harbiy-dengiz mashqlarini boshlashini e’lon qildi. Ushbu qaror AQSHning «Abraham Lincoln» aviatsiyasi va boshqa harbiy aktivlarini Yaqin Sharqqa joylashtirganiga javoban qabul qilindi.
AQSH Harbiy-havo kuchlarining Markaziy qo‘mondonligi (CENTCOM) Eron armiyasini «xavfli» manevrlardan, jumladan, AQSH harbiy kemalari ustidan uchib o‘tish va Eron tezyurar qayiqlarining AQSH kemalari bilan to‘qnashuv darajasida yaqinlashishidan ogohlantirdi. CENTCOM bunday harakatlarga toqat qilinmasligini qat’iy bildirdi.
Prezident Donald Trampning Erondagi hukumatga qarshi namoyishlarning bostirilishi va yadroviy dasturni cheklash borasidagi takroriy harbiy tahdidlari fonida Vashington va Tehron o‘rtasidagi keskinlik bir necha haftadan beri o‘sib bormoqda.
Juma kuni Eron Tashqi ishlar vaziri Abbos Aragchi o‘z mamlakati «halol va adolatli» muzokaralarga tayyorligini bildirdi, biroq Trampning asosiy talablarini rad etdi. Aragchining tushuntirishicha, Eronning mudofaa strategiyasi va raketa tizimlari hech qachon muzokaralar mavzusi bo‘lmaydi.
Tahliliy xulosa: Portlash arafasidagi bo‘g‘oz
2026-yilning so‘nggi kunlari ko‘rsatmoqdaki, vaziyat endi shunchaki diplomatik «mushaklar namoyishi» darajasidan chiqib ketgan. Eronning aynan Hormuz bo‘g‘ozida — global neft arteriyasida jonli o‘q otish mashqlarini boshlashi Gardnerning 5-ssenariysi (Hormuz bo‘g‘ozini bloklash) va 6-ssenariysi (Asimmetrik hujum) sari qo‘yilgan qadamdir.
Bu yerda eng qaltis nuqta — «tasodifiy urush» xavfi. Dunyoning eng qudratli «armada»si va Eronning tezyurar minalashtirilgan qayiqlari bir necha yuz metr masofada yuzma-yuz kelishi har qanday xato o‘qni «qiyomat» ssenariysining boshlanishiga aylantirishi mumkin.
Vashington Eronni Venesuela kabi «tezkor va oson» taslim qilishni ko‘zlayotgan bo‘lishi mumkin, ammo Tehrondagi diniy va harbiy elitani — o‘z xavfsizlik tizimini o‘nlab yillar davomida tog‘lar ostida va g‘orlarda qurgan tizimni — Maduroni o‘g‘irlagandek olib chiqib ketish imkonsiz. Aragchining «raketalar muzokaralar predmeti emas» degan bayonoti Eronning o‘z «tishlari»dan voz kechmasligini, aksincha, kerak bo‘lsa butun mintaqani olov ichida qoldirishga tayyorligini anglatadi.
Sizda shikoyat, taklif yoki murojaat bormi? Bizga @demokratuz_aloqabot orqali murojaat qiling!
